Portulako

indiĝena de: Hindujo kaj Irano
sezono (en la regiono de la Puĝeta Golfo): somero

Portulako, Portulaca oleracea, kutime rigardiĝas kiel herbaĉo ĉi tie -- aŭ plej bone, facile havebla verda mulĉo. Ĝi toleras ambaŭ sekecon kaj malfekundan teron. Folioj, pli malgrandaj tigoj, kaj florburĝonoj uziĝas en multaj aziaj kaj eŭropaj kuirartoj, precipe pladoj da suda hindujo. Ĝi povas manĝiĝi nekuirita ensalatoj, turnomovofritiĝi, aŭ kareiĝi. Ĝi ofte kompariĝas kun eruko aŭ spinaco kaj povas uziĝi simile.

Portulako estas pli alta en omega-3 grasaj acidoj ol kelkaj fiŝaj oleoj, faranta ĝin populara inter veganoj. Fakte, ĝi ĝenerale rigardiĝas la plej bonan kultivitan plantan fonton da omega-3jn grasojn, nure konkurita por iuj sovaĝaj folioj kiel Corchorus olitorius folioj kaj Cichorium spinosum*. Ĝi havas multan da vitaminojn A, C, E, kaj kelkajn Bjn; ĝiaj mineralaj oferaĵoj enhavas feron, magnezion, kalcion, kaj kalion. Ĝi estas bonega fonto daantioksidantoj kaj speciale bona fonto da alfa-linolena acido, kiu estas kunligiĝinta al kora sano kaj ĝenerala longeco de vivo. Kun amaranto, folioj de ĉenopodio, akvokreso, kaj laktuko, portulako estas unu da la plej abundaj plantaj fontoj de kontraŭdepresiaj substancoj.

Portulako ne konserviĝas tre bone, kiu povas esti kial ĝi troviĝas malfacile, precipe se oni ne havas bonan farmistan bazaron. Ĝi ekperdas nutraĵojn tuj post ĝi rikoltiĝas, do la pli freŝe vi manĝas ĝin, la pli bona. Ĝi disvastiĝas facile, kaj iuj ĝardenistoj hezitas kultivi ĝin, sed ĝi povas kultiviĝi en ujoj por helpi regi ĝin (sed ne lasu ke ĝi finmaturiĝas). Ĝi ankaŭ estas bona kiel ŝosoj.

Ĝi devus menciiĝi ke portulaka estas fonto de okzalacido kaj devus evitiĝi aŭ manĝiĝi singarde por personoj ke emas havi kalcia-oksalajn renajn ŝtonojn aŭ urinajn problemojn kiel urinvezikaj ŝtonoj, aŭ kun aliaj singardemoj pri okzalacido. Gravedaj virinoj kutime estas konsilitaj ke evitus portulako, kiu akcelas uterajn kontrahiĝojn kaj povas kaŭzi aborton.

*en la angla, molokhia kaj stamnagathi; mi ne trovis tradukojn.

Legu pli:
etikeda nutrada informo pri nekuirita portulako
etikeda nutrada informo pri kuirita portulako
Health With Food
Natural Health Solutions

Ĉi tiu estas traduko de mia artikoleto en la blogo de la Farmista Bazaro de Tumwater.
Angla versio ankaŭ havebla en Food Bank Foodie

Dolĉamaraj cepoj kun orkoloraj sekvinberoj

1 funto malgrandaj ruĝaj aŭ blankaj cepoj, ĉirkaŭhakitaj
3 supkuleroj olivoleo
2 ajleroj
malgranda peco da freŝa spica papriko, laŭ gusto
2 supkuleroj mielo
2 kariofiloj
1 laŭra folio
1/3 taso ruĝa vina vinagro
1 taso akvo
1/4 taso orkoloraj sekvinberoj
salo kaj pipro laŭ gusto

Brogu cepojn 1 minuto; senakvigu, lavetu supre malvarmega akvo, kaj forglitigu ŝelojn. Hejtu ajlon kaj paprikon en oleo ĝis oleo estas varmega, ĉirkaŭ 2 minutoj. Aldonu cepojn kaj fritetu ĝis malforte orkoloraj, 8-10 minutoj. Aldonu mielon, kariofilojn, kaj laŭran folion. Malaltigu hejtilon kaj kuiru singarde, 2 min. Aldonu restantajn ingrediencojn. Kovru kaj boletu 20 minutoj. Forigu kovron kaj boletu ĝis sukoj reduktas al glazuro, ĉirkaŭ 2 minutoj. Forigu paprikon kaj laŭran folion kaj alĝustigu la spicojn.

Adaptita da: From the farmers' market : wonderful things to do with fresh-from-the-farm food with recipes and recollections from farm kitchens / Richard Sax with Sandra Gluck. Harper & Row, c1986.
Mezuroj estas usonaj.

Ĉi tiu estas traduko de mia artikoleto en la blogo de la Farmista Bazaro de Tumwater.
Angla versio ankaŭ havebla en Food Bank Foodie

Pasteĉo de persikoj por ĉefmanĝo!

Pasteĉo de persikoj kaj kokaĵo
2-3 funtoj kokaĵo (plej bona kun haŭto kaj ostoj, kiuj aldonas guston, sed pli malgranda kvanto da kokaĵo sen haŭto kaj ostoj povas uziĝi)
salo kaj pipro laŭ gusto
1/2 tekulero muelita zingibro
2 supkuleroj legoma oleo
1 meza cepo, senŝeligita kaj tranĉita
2 tigoj celerio, en 2-colaj pecoj
1 poreo kun iometa da verdo, en 2-colaj pecoj
1 1/2 tasoj kokaĵa buljono
4 entejraj kariofiloj
5 mezaj persikoj (1 1/2 funtoj), senŝeligitaj*, senkernigitaj, kaj tranĉita en mordmezuraj pecoj
1/4 taso blanka vino
1 ajlero, haketita
1 tekulero freŝa zingibro, senŝeligita kaj haketita
2 tekuleroj maiza amelo solviĝita en 1 supkulero malvarma akvo
1 ovo batkirlita kun 1 supkulero akvo (nedeviga)
doubla pasteĉa krusto por 9-10-cola pasteĉa kaserolo

Frotu tutan kokaĵon kun salo, pipro, kaj muelita zingibro. En granda kaserolo, malforte brunigu kokaĵon, cepon, celerion, kau poreon en oleo supre meza hejtilo, ĉirkaŭ 15 minutoj. Aldonu buljonon kaj kariofilojn; ekboligu. Kovru kaj boletigu 1 1/4 horoj. Forigi kokaĵo, retenanta kuiran likvaĵon kaj legomojn, kaj malvarmigu etete. Forigu kaj forĵetu haŭton kaj ostojn; tranĉu kokaĵon en mordmezurajn pecojn. Miksu kokaĵon kun persikoj, vino, ajlo, zingibro; kovru kaj malvarmigu. Forigu kariofilojn da la kuira likvaĵo kaj forĵetu; muelu likvaĵon kaj legomojn. Malvarmegu (oni povas rapide malvarmegi per frostigi ĉirkaŭ 45 minutoj) kaj senŝaŭmigu grason. Unuigu pureon kaj maizan amelan miksaĵon, aldonu al kokaĵo, kaj turnomovu ĝis bone miksitaj. Grasoŝmiru 10 x 6 1/2 x 2-colan kaserolon aŭ 9-10 x 2-colan ronda kaserolon kaj tegu kun 1/8-cole dika pasteĉa krusto, lasanta 1 1/2-colan superpendaĵon. Plenigu kun kokaĵa miksaĵo. Surmetu duan kruston kaj sigelu kun akvo. Piku ĉapelaĵon kaj almetu ovon kun peniko se vi deziras. Baku 30 minutoj ĉe 400 gradoj farenhejtaj, tiam malaltigu bakfornon al 350 kaj baku alia 20 minutoj. Lasu malvarmigi 10 minutoj antaŭ servi.

Adaptita da: Cooking with fruit : the complete guide to using fruit throughout the meal, the day, the year / Rolce Redard Payne and Dorrit Speyer Senior. Wings Books, 1995.

*Vidu sekvantan recepton por la plej facila maniero de senŝeligi persikojn.
---------

Se vi aĉetis pliajn persikojn (kaj kiu ne tentiĝus?) vi povus sekigi ĝin por manĝeti poste:

Bakforna-sekigitaj persikoj
Brogu persikojn en bolanta akvo kelkaj sekondoj kaj rapide forifu ĝin al malvarmegan akvon; ŝeloj forglitus facile. Fendu kaj forigu kernojn; tranĉu en pli malgrandajn pecojn se vi deziras. Nedevige, metu en acidigitan akvon por preventi ke ili miskoloriĝas. Aranĝu pecojn kun tranĉitaj flankoj malsupraj en arakon supra bakplado tegita kun aluminiolo; metu en bakforno ĉe 225 gradoj farenhejtaj, lasanta pordon etete malfermita. Sekigu 24-36 horoj por duonoj, 12-16 horoj por kvaronoj, 8-12 horoj por pli malgrandaj pecoj, turnanta pecojn duondaŭre.

Adaptita da: Preserving fruit : 101 essential tips / Oded Schwartz. DK Pub., 1998.
Mezuroj estas usonaj.

Pli pri persikoj.

Ĉi tiu estas traduko de mia artikoleto en la blogo de la Farmista Bazaro de Tumwater.
Angla versio ankaŭ havebla en Food Bank Foodie

Kiu fari kun faboj

Pizaj branĉetaj salato kun faboj
1 funto faboj, forigitaj da la guŝoj
3 supkuleroj olivoleo
1 supkulero balzama vinagro
salo kaj pipro laŭ gusto
4 uncoj pizaj branĉetoj
4 rafanoj, maldike tranĉitaj
1/4 taso splitaj migdaloj
1 avokado, tranĉita laŭlonge (optional)

Brogu la fabojn en bolanta akvo ne pli da du minutoj; tuj malvarmetigu ilin en glacia akvo. Forigu la eksterajn ŝelojn, aŭ per elpremi la fabon kun viaj fingroj aŭ per detranĉi la ŝelojn. Kunkirlu olivoleon kaj vinagron; spicu laŭ gusto. Skuu pizajn branĉetojn, rafanojn, kaj splitajn migdalojn kun la olea/vinagra miksaĵo. Dividu ĉi tiun salatan miksaĵon inter ĝis kvar teleroj; supremetu fabojn kaj avokadajn tranĉaĵojn.

Adaptita da food52.com (kiu devas esti signife suda da ni, ĉar ili ŝajnas konsideri ke faboj estas printempa legomo).
Mezuroj estas usonaj.

----------------------------------------------------------

Faba kaj menta pesto
2 tasoj preparitaj faboj (ĉirkaŭ 2 funtoj antaŭ foriganta la guŝoj kaj ŝeloj)
2 supkuleroj migdaloj, maldelikate hakitaj
2 anĉovaj fileoj en oleo, maldelikate hakitaj
1 ajlero, maldelikate hakita
6 supkuleroj citrona oleo
1⁄4 taso delikate raspita parmezano
1⁄4 taso loze pakitaj mentaj folioj, maldike tranĉitaj
ŝelo de 1 citrono, delikate raspita
2 supkuleroj citrona suko
salo laŭ gusto

Kuiru fabojn en bolanta, salita akvo ĝis ili estas helaj verdaj, ĉirkaŭ 30 sekondoj. Transloku al pelvon de glacia akvo kun kulero kun aperturoj kaj lasu malvarmigi ĉirkaŭ unu minuto, ĝis malvarmegaj. Senakvigu kaj maldelikate haku. Pistu la migdalojn, anĉovojn, kaj ajlon en postujo ĝis bone unuigitaj. Aldonu 2 supkulerojn da la citronan oleon. Aldonu fabojn kaj frakasu al maldelikata pureo. Enmiksu la restantajn 4 supkulerojn da citronan oleon, parmezanon, menton, citronan ŝelon, kaj citronan sekon. Alĝustigu la spicojn se estas necesa.

Adaptita da Saveur
Mezuroj estas usonaj.
--------- Pli pri faboj

Ĉi tiu estas traduko de mia artikoleto en la blogo de la Farmista Bazaro de Tumwater.
Angla versio ankaŭ havebla en Food Bank Foodie

Du receptoj por karotoj

Mielaj zingibraj karotoj
6 karotoj, tranĉitaj en 2-colaj pecoj
ĉirkaŭ 2 tasoj akvo
1 supkulero butero
1 supkulero haketita freŝa zingibra radiko
raspita ŝelo de 1 oranĝo, laŭ gusto
1 taso mielo
1 supkulero ruĝa vina vinagro
2 supkuleroj haketita freŝa minto
salo, pipro laŭ gusto

En kaserolo, kovru karotojn kun akvo. Ekboligu, malaltigu varmegon, kaj boletigu ĉirkaŭ 5 minutoj. Senakvigu. Fandigi buteron supre mezmalata varmego. Aldonu zingibron, oranĝan ŝelon, mielon, vinagron, kaj karotojn. Ĵetetu kaj hejtu komplete, ĉirkaŭ 1 minuto. Forigu da hejtilo, aldonu minton, kaj spicu laŭ gusto. Servu varmega.

Adaptita da: Expressions of home cookbook / Pamela King, editor. Watertown, WI : SPS, [2000?]

-------

Spicaj kaj acidaj karotoj
1 funto karotoj, maldike tranĉitaj, bolitaj 5 minutoj, senakvigitaj
1/4 taso sekvinberoj
2 supkuleroj fandita butero
2 supkuleroj mielo
1 supkulero citrona suko
1/4 tekulero muelita zingibro
1/4 tekulero kajena pipra pulvoro
1/4 taso pinsemoj aŭ tranĉitaj migdaloj (nedeviga)

Miksu tutajn ingrediencojn krom nuksojn en kvarta kaserolo. Baku ĉe 375 gradoj farenhejtaj 25 al 30 minutoj, turnomovanta okaze, ĝis la karotoj estas glazuritaj. Garnu kun pinsemoj aŭ tranĉitaj migdaloj.

Adaptita da la retinformilo World Wide Recipes.

Mezuroj estas usonaj.

Ĉi tiu estas traduko de mia artikoleto en la blogo de la Farmista Bazaro de Tumwater.
Angla versio ankaŭ havebla en Food Bank Foodie

Ĉokoladaj-frambaj frostigitaj jogurtaj lekbombonoj

2 tasoj freŝaj aŭ frostigitaj framboj
2 tasoj negustigita greka-stila jogurto
3-5 supkuleroj sukero, laŭ gusto
1/2 taso malgrandaj ĉokoladaj pecoj

Muelu frambojn, jogurton, kaj suleron en miksilo aŭ kuireja maŝino ĝis glata. Dividu la miksaĵon inter frostigitaj lekbombona ŝimfungoj aŭ paperatasoj, ĝis ĉirkaŭ 1 colo da la supro. Dividu ĉokoladajn pecojn inter la ŝimfungoj kaj enmiksu, foriganta samtempe la aerkavojn. Enmetu bastonojn kaj frostigu ĉirkaŭ 6 horoj, ĝis firmaj. Trempu ŝimfungojn mallonge en varman akvon por forigi, aŭ ŝiru paperatasojn da lekbombonoj.

Adaptita da eatingwell.com
Mezuroj estas usonaj.

Ĉi tiu estas traduko de mia artikoleto en la blogo de la Farmista Bazaro de Tumwater.
Angla versio ankaŭ havebla en Food Bank Foodie

Kokaĵo kun abrikota farĉo

2 entjeraj senostaj kokaĵaj brustaj duonoj, kun haŭto
1/2 taso seka farĉa miksaĵo
1/4 taso hakita cepo
2 supkuleroj fandita butero
1/2 tekulero muelita zingibro
1/2 funto freŝaj abrikotoj, tranĉitaj en du partoj (ĉirkaŭ 4)
1/2 taso abrikota marmelado
1 supkulero pomvina vinagro

Metu kokaĵon kun haŭto malsupra kaj platigu ilin ete kun maleo. Unuigu farĉan miksaĵon, cepon. buteron, kaj 1/4 tekuleron zingibron; metu en strion laŭlonge de la centro de ĉiu brusta duono kaj surmetu abrikotaj duonoj. Faldu kokaĵon ĉirkaŭ farĉo; ligu kun kordo ĉiu du coloj. Kradrostu 15 minutoj en arako ĉirkaŭ 5-1/2 coloj supra meza-varmega braĝoj, turnanta unu aŭ du fojoj. Miksi abrikotan marmeladon, vinagron, kaj restantan 1/4 tekuleron da zingibron; almetu supre kokaĵaj ruloj kun peniko. Rostu alia 5-10 minutoj, ĝis kuiritaj.

Adaptita da California Apricots
Mezuroj estas usonaj.

Ĉi tiu estas traduko de mia artikoleto en la blogo de la Farmista Bazaro de Tumwater.
Angla versio ankaŭ havebla en Food Bank Foodie